Giftige erfenis: gevaarlijke chemicaliën uit onontplofte oorlogsmunitie bedreigen het Baltische zeeleven

Leestijd: 2 minuten
Door Marlo van der Waal
- in

AmsterdamEen nieuw onderzoek van het GEOMAR Helmholtz Centrum voor Oceaanonderzoek Kiel onthult de milieubedreigingen die veroorzaakt worden door niet-geëxplodeerde munitie (UXO) in de zuidwestelijke Oostzee. Onderzoekers ontdekten 3.000 kilogram aan giftige chemicaliën afkomstig van UXO's in watermonsters uit 2017 en 2018. Deze chemicaliën, zoals TNT, RDX en DNB, kunnen schadelijk zijn voor het zeeleven omdat ze giftig en kankerverwekkend zijn. Het onderzoek onder leiding van Dr. Aaron Beck toont aan dat de hoogste concentraties van deze chemicaliën te vinden zijn in de baai van Kiel en de baai van Lübeck. De toxines lossen voornamelijk op in water in plaats van zich aan deeltjes te hechten, wat erop wijst dat ze zich wijd kunnen verspreiden. De studie waarschuwt dat deze chemicaliën nog tot wel 800 jaar zullen blijven lekken uit corroderende metalen behuizingen als er niets wordt gedaan. De onderzoekers benadrukken dat, hoewel de huidige niveaus onder de gevaarlijke drempels liggen, de risico's zullen toenemen als er geen actie wordt ondernomen. Dit probleem is niet alleen plaatselijk; het heeft invloed op mariene omgevingen wereldwijd.

Milieubedreigingen

De niet-ontplofte explosieven in de Oostzee vormen een aanzienlijke bedreiging voor het milieu. Deze oude munitie lekt giftige chemicaliën zoals TNT en RDX in de oceaan. Naarmate de metalen omhulsels van deze bommen corroderen, komen er meer gevaarlijke stoffen in het water vrij. Deze chemicaliën kunnen het zeeleven schaden en mogelijk het hele ecosysteem ontwrichten. Uit een studie van het GEOMAR Helmholtz Centrum blijkt dat deze chemicaliën al in de meeste watermonsters uit de Oostzee aanwezig zijn.

Hoewel het directe risico momenteel laag lijkt, aangezien de niveaus nog onder de gevaarlijke drempels liggen, wordt verwacht dat de situatie in de toekomst zal verslechteren. Stijgende zeetemperaturen en toenemende stormactiviteit, aangedreven door klimaatverandering, versnellen het corrosieproces. Dit betekent dat meer gifstoffen sneller in de zee zullen vrijkomen.

Het probleem is niet alleen lokaal in de Oostzee-regio. Het maakt deel uit van een bredere wereldwijde kwestie. Veel regio's over de hele wereld worden geconfronteerd met vergelijkbare bedreigingen door niet-ontplofte explosieven. Het initiatief van de Duitse overheid om deze munitie op te ruimen is een essentiële stap. Hun inspanningen kunnen dienen als voorbeeld voor andere landen die met soortgelijke uitdagingen te maken hebben.

De belangrijkste conclusie is dat er snel actie moet worden ondernomen. Als de munitie nu wordt verwijderd, kunnen we voorkomen dat meer chemicaliën vrijkomen en toekomstige risico's verminderen. Door deze giftige erfenissen aan te pakken, kunnen we mariene ecosystemen beschermen en een evenwichtige omgeving behouden. Deze proactieve benadering beschermt niet alleen het zeeleven maar pakt ook een langdurig milieuprobleem aan dat te lang is genegeerd.

Toekomstperspectief

De toekomst van onontplofte munitie in de Oostzee biedt zowel uitdagingen als kansen. Uit een recent onderzoek blijkt dat het probleem niet vanzelf verdwijnt. Sterker nog, het zal waarschijnlijk verergeren. Naarmate de metalen omhulsels corroderen, zullen er meer giftige chemicaliën in de zee lekken. Klimaatverandering voegt een extra laag urgentie toe door deze corrosie te versnellen met stijgende temperaturen en toenemende stormactiviteit.

Er is echter een pad naar voren. Het onderzoek suggereert dat de munitie fysiek kan worden verwijderd, wat de lange termijn risico's vermindert. Duitsland loopt voorop met een pilotprogramma dat is gericht op het opruimen van deze gevaarlijke restanten van de oceaanbodem. Dit initiatief dient als een model dat andere landen met soortgelijke problemen zouden kunnen volgen.

De internationale gemeenschap moet prioriteit geven aan het aanpakken van deze historische vervuilers. Technologie zal een belangrijke rol spelen. Onderwaterrobots en gegevensverzameling zijn essentieel voor het in kaart brengen en begrijpen van de omvang van het probleem. Door te investeren in dergelijke technologieën, kunnen we onze mogelijkheid verbeteren om onontplofte munitie efficiënt te verwijderen en milieuschade te minimaliseren.

Publieksbewustzijn en internationale samenwerking zijn cruciaal. Terwijl deze oude munitie een dreiging blijft vormen, kan een effectieve mondiale inspanning het opruimproces versnellen en ecologische schade minimaliseren. Als het goed wordt aangepakt, kan wat er in de Oostzee gebeurt tot effectievere oplossingen wereldwijd leiden. Het onderzoek versterkt het idee dat dit een kans is om te handelen voordat het probleem onbeheersbaar wordt. Met strategische planning en betrokkenheid hoeft de erfenis van niet-ontplofte munitie geen last te zijn voor toekomstige generaties.

De studie is hier gepubliceerd:

https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0045653525000554

en de officiële citatie - inclusief auteurs en tijdschrift - is

Aaron J. Beck, Martha Gledhill, Ulf Gräwe, Mareike Kampmeier, Anja Eggert, Christian Schlosser, Beate Stamer, Jens Greinert, Eric P. Achterberg. Widespread environmental contamination from relic munitions in the southwestern Baltic Sea. Chemosphere, 2025; 372: 144115 DOI: 10.1016/j.chemosphere.2025.144115

evenals de bijbehorende nieuwsreferentie.

Samenleving: Laatste Bevindingen
Lees meer:

Deel dit artikel

Reacties (0)

Plaats een reactie
The Science Herald

De Science Herald is een weekblad dat het laatste nieuws op het gebied van wetenschap behandelt, van technologische doorbraken tot de economie van klimaatverandering. Het doel is om complexe onderwerpen te vertalen naar artikelen die begrijpelijk zijn voor een breed publiek. Met boeiende verhalen willen we wetenschappelijke concepten toegankelijk maken zonder belangrijke details te versimpelen. Of je nu een nieuwsgierige leerling bent of een doorgewinterde expert op het behandelde gebied, we hopen een venster te bieden op de fascinerende wereld van wetenschappelijke vooruitgang.


© 2024 The Science Herald™. Alle rechten voorbehouden.